Category: Uncategorized

  • กา “เห็นชอบ” ประชามติ เปิดทางสู่รัฐธรรมนูญใหม่ที่ใส่ใจสิทธิในสิ่งแวดล้อมกับความเป็นไปได้ในการวางแนวทางธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนที่ไปไกลกว่าพรมแดน

    กา “เห็นชอบ” ประชามติ เปิดทางสู่รัฐธรรมนูญใหม่ที่ใส่ใจสิทธิในสิ่งแวดล้อมกับความเป็นไปได้ในการวางแนวทางธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนที่ไปไกลกว่าพรมแดน

    ท่ามกลางบรรยากาศของการหาเสียงเลือกตั้งทั่วไปที่กำลังคุกรุ่นในช่วงต้นปี 2569 นี้ กลิ่นอายของความหวังและการเปลี่ยนแปลงดูจะอบอวลไปพร้อมกับลมหนาวที่พัดพาเอามลพิษข้ามพรมแดนและฝุ่นควันมาสู่ชีวิตประจำวันของคนไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ พร้อมด้วยสารพิษที่ยังคงรุนแรงในแหล่งน้ำโดยเฉพาะในลุ่มน้ำภาคเหนือ ภาคอีสาน และภาคตะวันตก ซึ่งค่อย ๆ ซึมเข้าห่วงโซ่อาหารจากการทำเหมืองนอกพรมแดนไทย แต่ประชาชนยังคงแบกรับกรรมข้ามปี การยุบสภาเมื่อเดือนธันวาคม 2568 ที่ผ่านมา ไม่ได้เป็นเพียงการคืนอำนาจให้ประชาชนเลือกผู้แทนชุดใหม่ก่อนกำหนดวาระรัฐบาลโดยปกติเท่านั้น แต่ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ที่จะถึงนี้ ยังมีวาระสำคัญยิ่งยวดนั่นคือการออกเสียงประชามติเพื่อกำหนดชะตากรรมของกฎหมายสูงสุดของประเทศ ซึ่งเปรียบเสมือนเข็มทิศที่จะบอกว่าเราจะเดินหน้าไปสู่ความมั่นคงทางสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน หรือจะยังคงติดหล่มอยู่ในวงจรของรัฐรวมศูนย์ที่แช่แข็งสิทธิของประชาชนเอาไว้ภายใต้ร่มเงาของรัฐธรรมนูญฉบับปี 2560 ที่เป็นมรดกจากการรัฐประหาร หากเราย้อนมองประวัติศาสตร์การเมืองไทยผ่านเลนส์ของสิทธิในสิ่งแวดล้อมและสิทธิชุมชน เราจะเห็นความรุ่งโรจน์และความร่วงโรยที่ชัดเจนอย่างยิ่ง รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 หรือที่เรียกกันว่ารัฐธรรมนูญฉบับประชาชน ได้วางรากฐานสำคัญในการกระจายอำนาจและรับรองสิทธิของบุคคลในการมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนเพื่อบำรุงรักษาและได้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ มาตรา 46 ของรัฐธรรมนูญ 2540 คือหมุดหมายสำคัญที่ยอมรับการมีอยู่ของ “ชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม” ในการจัดการทรัพยากร และมาตรา 56 ที่ยืนยันว่าสิทธิของบุคคลที่จะมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนในการบำรุงรักษาและการได้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นสิ่งที่ได้รับความคุ้มครอง ซึ่งถือเป็นก้าวกระโดดครั้งใหญ่ที่เปลี่ยนผ่านจากการที่รัฐเป็นเจ้าของทรัพยากรแต่เพียงผู้เดียว มาเป็นการยอมรับอำนาจของประชาชนในฐานะเจ้าของถิ่นฐาน ความก้าวหน้าดังกล่าวถูกสานต่อและยกระดับให้เข้มข้นขึ้นในรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2550 ในเชิงเนื้อหาด้านสิ่งแวดล้อม รัฐธรรมนูญฉบับนี้กลับสร้างกลไกที่ค่อนข้างมีพลัง โดยเฉพาะมาตรา 66 ที่ขยายสิทธิชุมชนให้ครอบคลุมถึงชุมชนทั่วไปไม่จำเป็นต้องเป็นชุมชนดั้งเดิม และที่สำคัญที่สุดคือมาตรา 67 ที่กำหนดว่าโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง…

  • “ASEAN รับรองปฏิญญาสิทธิสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัยและยั่งยืน ณ การประชุมสุดยอดคอาเซียนที่มาเลเซีย หลังปลุกปั้นมากว่าสองปี”

    “ASEAN รับรองปฏิญญาสิทธิสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัยและยั่งยืน ณ การประชุมสุดยอดคอาเซียนที่มาเลเซีย หลังปลุกปั้นมากว่าสองปี”

    ในห้วงการประชุมสุดยอดอาเซียนที่ผ่านมา สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ได้รับรอง “ปฏิญญาอาเซียนว่าด้วยสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย สะอาด มีสุขภาพดี และยั่งยืน” (ASEAN Declaration on the Right to a Safe, Clean, Healthy and Sustainable Environment) เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2568 ระหว่างการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 47 และการประชุมสุดยอดที่เกี่ยวข้อง ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย ซึ่งเป็นเจ้าภาพในฐานะประธานอาเซียนปี 2568  ปฏิญญาดังกล่าวถือเป็นเอกสารเชิงนโยบายฉบับแรกของอาเซียนที่ยกระดับสิทธิในสิ่งแวดล้อมให้เป็นส่วนหนึ่งของกรอบสิทธิมนุษยชน โดยตระหนักถึงวิกฤตการณ์ระดับโลกสามประการ ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ และมลพิษทางสิ่งแวดล้อม ซึ่งส่งผลกระทบรุนแรงต่อประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางอย่างสตรี เด็ก เยาวชน ผู้สูงอายุ ผู้พิการ ชนกลุ่มน้อย และชุมชนพื้นเมือง ปฏิญญานี้ยังเชื่อมโยงสิทธิสิ่งแวดล้อมเข้ากับสันติภาพ ความมั่นคง การพัฒนาที่ยั่งยืน การขจัดความยากจน และการเติมเต็มพันธกรณีระหว่างประเทศ เช่น กฎบัตรสหประชาชาติ พ.ศ.…

  • ภาคประชาสังคม – นักวิชาการ จัดเวทีทบทวนสถานการณ์ BHR จับตาการใช้กลไกติดตามใหม่หลังไทยเข้ากระบวนการการเป็นสมาชิก OECD

    ภาคประชาสังคม – นักวิชาการ จัดเวทีทบทวนสถานการณ์ BHR จับตาการใช้กลไกติดตามใหม่หลังไทยเข้ากระบวนการการเป็นสมาชิก OECD

    เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา เครือข่ายภาคประชาสังคมและภาคประชาชนติดตามสถานการณ์ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนนำโดยมูลนิธิศูนย์ข้อมูลชุมชน องค์กรแม่น้ำนานาชาติ EarthRights International (ERI) เสมสิกขาลัย กลุ่มเสรีภาพแม่น้ำโขง คณะทำงานติดตามความรับผิดชอบการลงทุนข้ามพรมแดน (ETOs Watch Coalition) แนวร่วมการเงินที่เป็นธรรมประเทศไทย (Fair Finance Thailand) และองค์การนิรโทษกรรมสากลประจำประเทศไทย (Amnesty International Thailand) ได้ร่วมกันจัดเวที “สถานการณ์สิทธิด้านธุรกิจและสิทธิมนุษยชน: กลไกสากลเพื่อการปกป้องสิทธิมนุษยชนความรับผิดชอบของภาคธุรกิจ” ณ โรงแรม Mido ถนนประดิพัทธ์ โดยมีผู้เข้าร่วมจากทั้งภาคประชาชน ภาคประชาสังคม นักวิชาการ หน่วยงานภาครัฐ เครือข่ายภาคธุรกิจ ที่เกี่ยวข้อง ราว 60 คน หลังจากที่ในวันที่ 27 พฤศจิกายน ภาคประชาสังคมได้ร่วมกันแลกเปลี่ยนสถานการณ์ธุรกิจและสิทธิมนุษยชนในแง่มุมต่าง ๆ จากหลายหลายพื้นที่ รวมถึงการอบรมทำความเข้าใจและใช้กลไกของ OECD จากทางเครือข่ายจับตา OECD หรือ OECD Watch จากมาตรการสมัครใจเตรียมก้าวเข้าสู่มาตรการเชิงบังคับ ดร. เสรี…

  • กมธ. กฎหมายฯ และ คปฐ. จัดสัมมนาทบทวนการบังคับใช้กฎหมายคนเข้าเมือง หลายฝ่ายเสนอแก้ไขกฎหมาย ปรับปรุงนโยบาย มองเป็นองค์รวม ชงตั้งหน่วยงานเฉพาะแก้ไขปัญหาการโยกย้ายถิ่นฐานไม่ปกติ

    กมธ. กฎหมายฯ และ คปฐ. จัดสัมมนาทบทวนการบังคับใช้กฎหมายคนเข้าเมือง หลายฝ่ายเสนอแก้ไขกฎหมาย ปรับปรุงนโยบาย มองเป็นองค์รวม ชงตั้งหน่วยงานเฉพาะแก้ไขปัญหาการโยกย้ายถิ่นฐานไม่ปกติ

    เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม ที่ผ่านมา คณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร ร่วมกับ เครือข่ายปฏิรูปการโยกย้ายถิ่นฐาน (คปฐ.) จัดงานสัมมนาเรื่อง “การบังคับใช้กฎหมายคนเข้าเมือง ผลกระทบจากการบังคับใช้กฎหมายคนเข้าเมืองและแนวทางในการแก้ไขกฎหมายคนเข้าเมือง” ณ ห้องประชุม B1 – 2 ชั้น B1 อาคารรัฐสภา เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร เพื่อเป็นเวทีสาธารณะสำหรับรับฟังข้อมูล แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และร่วมกันระดมความคิดและข้อเสนอแนะจากผู้มีส่วนได้เสียในภาคส่วนต่าง ๆ ทั้งหน่วยงานราชการ ผู้ประกอบการ และตัวแทนกลุ่มผู้โยกย้ายถิ่นฐาน รวมถึงประชาชนทั่วไป กมลศักดิ์ ลีวาเมาะ ประธานกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรม และสิทธิมนุษยชน กล่าวว่าอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษาการโยกย้ายถิ่นฐานแบบไม่ปกติ ซึ่งมีกัณวีร์ สืบแสง เป็นประธาน ได้มีการศึกษาลงพื้นที่หลายเดือน เพราะเล็งเห็นถึงความสำคัญและปัญหาของการโยกย้ายถิ่นฐาน ซึ่งไทยเกี่ยวข้องในสี่ประเด็น คือ แรงงานข้ามชาติ ผู้ลี้ภัย ผู้แสงหาที่ลี้ภัย และเหยื่อการค้ามนุษย์ เป็นเวลากว่า 45 ปีมาแล้วที่ประเทศไทยมีการใช้กฎหมายคนเข้าเมือง เราต้องยอมรับว่าประเทศไทยเป็นทางผ่านของคนหลายกลุ่มที่ต้องการเป็นที่พักพิงหรือต้องการมาทำงานยังประเทศไทย ประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงวัย มีผู้สูงวัยประมาณ 17…

  • อัพเดทสถานะโครงการเขื่อนบนแม่น้ำโขงสายหลักตอนล่าง ณ ธันวาคม 2566

    *ต้นฉบับโดยเว็บไซต์ MyMekong เผยแพร่วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2564

  • ศาลไทยนัดตรวจพยานหลักฐาน คดีชาวบ้านโอดอร์เมียนเจยฟ้องผู้ผลิตน้ำตาลระดับโลก 9 พ.ค. นี้

    ศาลไทยนัดตรวจพยานหลักฐาน คดีชาวบ้านโอดอร์เมียนเจยฟ้องผู้ผลิตน้ำตาลระดับโลก 9 พ.ค. นี้

    *บทความแปลจาก https://cambojanews.com/thai-court-fixes-may-9-hearing-for-oddar-meanchey-villagers-versus-global-sugar-producer-case/ *เครดิตภาพจากข่าวต้นฉบับ “ศาลไทยนัดตรวจพยานหลักฐานคดีชาวบ้านโอดอร์เมียนเจยฟ้องผู้ผลิตน้ำตาลระดับโลก 9 พ.ค. นี้” ชาวบ้าน 3 คนจากกัมพูชาเดินทางมายังประเทศไทยเพื่อยื่นฟ้องต่อศาลไทยเมื่อวันพุธที่ผ่านมา ซึ่งเป็นบริษัท น้ำตาลมิตรผล ซึ่งเป็นผู้ผลิตน้ำตาลรายใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ชาวบ้านที่เป็นโจทก์และมิตรผลต้องยื่นหลักฐานในวันที่ 27 มีนาคม ตามคำบอกเล่าของ ส.รัตนมณี พลกล้า ทนายความชาวไทยที่เป็นตัวแทนของทั้งสามคน เธอยังเป็นผู้ประสานงานและบริหารของมูลนิธิศูนย์ข้อมูลชุมชนด้วย “วันพฤหัสบดีที่ 9 พ.ค. จะเป็นวันนัดตรวจพยานหลักฐาน โดยทั้งสองฝ่ายนำเอกสารของตนมาศาล ทั้งสองฝ่ายจำเป็นต้องตรวจสอบเอกสารด้วย” ส. รัตมณี พลกล้า บอกกับ CamboJA News ทั้งสองฝ่ายขอเวลาพิจารณาเอกสาร เธอกล่าว พร้อมเสริมว่าศาลกำหนดให้มีการพิจารณาคดีในวันที่ 9 พฤษภาคม โดยโจทก์จะต้องปรากฏตัวในศาลในวันเบิกความ แม้ว่าพวกเขาจะได้รับอนุญาตให้นั่งพิจารณาคดีทั้งหมดก็ตาม นี่เป็นวิธีหนึ่งที่โจทก์จะเข้าใจกระบวนการและเป็นส่วนหนึ่งของคดีในทุกขั้นตอน เธอกล่าว มา อุคชื่น เหยื่อจากโอดอร์เมียนเจยบอกกับ CamboJA News ว่าชุมชนได้รับผลกระทบจากการดำเนินการของบริษัทในเครือน้ำตาลมิตรผล และได้ขอความช่วยเหลือจากองค์กรพัฒนาเอกชนทั้งในและต่างประเทศเพื่อยื่นเรื่องร้องเรียนภายในระบบกฎหมายไทยและนอกประเทศไทย พวกเขาทำเช่นนี้เพื่อกดดันบริษัทให้จ่ายค่าชดเชยที่ยุติธรรม หลังจากครอบครัว 700 ครอบครัวถูกขับไล่ออกจากที่ดินของตนเอง และบ้านเรือนถูกไฟไหม้เมื่อกว่า 10…

  • ETOs Watch ร่วมลงนามสนับสนุน “ความเห็นต่อร่างมาตรฐานการจัดกลุ่มทางเศรษฐกิจที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม (Thailand Taxonomy)”

    (ต้นทางจากเว็บไซต์ของแนวร่วมการเงินที่เป็นธรรม Fair Finance Thailand, https://fairfinancethailand.org/news/2023/thailand-taxonomy-comments/?fbclid=IwAR1pB5wKDtxkRHEfTL9nvvrJuhxnoajJOni3e7Jp7oXByxFFn681OpLe-Hg) 26 มกราคม 2566 แนวร่วมการเงินที่เป็นธรรมประเทศไทย (Fair Finance Thailand) และองค์กรภาคีดังรายนามแนบท้าย (“แนวร่วมฯ”) ชวนอ่านข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่อ ร่างมาตรฐานการจัดกลุ่มกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมระยะที่ 1 (Thailand Taxonomy phase 1) ตามคำถามในแบบสอบถามความเห็นบนเว็บไซต์ของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เพื่อเสนอต่อคณะทำงาน Thailand Taxonomy  เอกสาร ความเห็นต่อ “ร่างมาตรฐานการจัดกลุ่มกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม (Thailand Taxonomy)” รายชื่อสมาชิกแนวร่วมการเงินที่เป็นธรรมประเทศไทย1. บริษัท ป่าสาละ จำกัด2. International Rivers 3. มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค4. มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLaw) 5. มูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) รายชื่อองค์กรที่สนับสนุนความเห็นฉบับนี้ 1.  เครือข่ายติดตามการลงทุนไทยและความรับผิดชอบข้ามพรมแดน (ETOs Watch Coalition) 2.  มูลนิธิศูนย์ข้อมูลชุมชน (Community Resource Centre Foundation: CRC)  3.  มูลนิธิภาคใต้สีเขียว…

  • เรียกร้องให้รัฐบาลไทย รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ระงับการลงทุนและการให้ความช่วยเหลือทางการเงิน  ต่อธุรกิจที่มีความเกี่ยวข้องกับกองทัพเมียนมา เพื่อป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชน

    เรียกร้องให้รัฐบาลไทย รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ระงับการลงทุนและการให้ความช่วยเหลือทางการเงิน ต่อธุรกิจที่มีความเกี่ยวข้องกับกองทัพเมียนมา เพื่อป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชน

    เรียน นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจผู้อำนวยการ สำนักงานความร่วมมือพัฒนาเศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้าน (องค์การมหาชน)อธิบดีกรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศอธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรมคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ คณะรัฐประหารโดยกองทัพเมียนมาโค่นล้มรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชน ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2564 เป็นระยะเวลา 2 เดือนแล้ว การยึดอำนาจครั้งนี้ได้นำมาสู่การจับกุม คุมขังนักการเมือง นักกิจกรรมทางการเมือง สื่อมวลชน องค์กรภาคประชาสังคม นักศึกษา ประชาชนชน ที่ออกมาแสดงอารยะขัดขืน (Civil Disobedience Movement: CDM) ทั่วประเทศ และมีผู้เสียชีวิตทั้งเด็ก เยาวชนและประชาชนจำนวนมาก ดังที่ปรากฏรายงานตามสำนักข่าวต่าง ๆ ทั่วโลก ซึ่งถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนสากลอย่างร้ายแรง ตามรายงาน ณ วันที่ 25 มีนาคม 2564 ขององค์กรให้ความช่วยเหลือนักโทษการเมืองในเมียนมา ระบุว่าขณะนี้มีผู้ที่ถูกจับกุมสะสม นับแต่มีการรัฐประหารรวมแล้ว กว่า 2,981 ราย มีจำนวนผู้เสียชีวิตกว่า 320 ราย และมีแนวโน้มที่จะมีความรุนแรงมากขึ้น สถานการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นในประเทศเมียนมา ท าให้หลายประเทศทั่วโลก ได้ออกแถลงการณ์ ประณาม และร่วมกันคว่ำบาตรทางการค้า…

  • Call for The Thai government, state enterprises and concerned agencies urged to suspend investment and financial assistance to businesses affiliated to the Myanmar Army to prevent human rights violation

    Call for The Thai government, state enterprises and concerned agencies urged to suspend investment and financial assistance to businesses affiliated to the Myanmar Army to prevent human rights violation

    27 March 2021 The Thai government, state enterprises and concerned agencies urged to suspend investment and financial assistance to businesses affiliated to the Myanmar Army to prevent human rights violation Dear the Prime Minister and the Cabinet, Governor of the Bank of Thailand Securities and Exchange Commission of Thailand State Enterprise Policy Office Director of…